doa

گام پنجم

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

از مشاهده نظم و هماهنگى‌ چه مى‌‏فهميم؟

 

در اين جا دو مجموعه مشاهده مى‌‏كنيد؛ به نظر شما: كدام مجموعه منظّم است و كدام مجموعه نامنظّم؟ آيا مى‌‏توانيد بگوييد چه فرق هايى‌ بين يك مجموعه منظّم و يك‏ مجموعه نامنظّم وجود دارد؟

 

-يك مجموعه منظّم هدفدار است و تمام اجزاى‌ آن طورى‌ ساخته و پرداخته‏ شده و به هم مربوط گشته ‏اند كه رسيدن به آن هدف را ممكن مى‌‏سازند. بنابراين هنگامى‌‏ مى‌‏توانيم مجموعه ‏اى‌ را منظّم بناميم كه هر يك از اجزاى‌ آن با هماهنگى‌ كامل با ديگر اجزاء كار و همكارى‌ نمايند و هدف نهايى‌ آن مجموعه را تأمين كنند.

مثلا مجموعه شماره 2 را مجموعه‏ اى‌ منظّم و هماهنگ مى‌‏ناميم، چون همه‏ اجزاى‌ آن به گونه ‏اى‌ ساخته و پرداخته شده ‏اند كه هدف سوار شدن و راه پيمودن را ممكن مى‌‏سازند.

-در يك مجموعه منظّم هر چيزى‌ جاى‌ مخصوصى‌ دارد و كار مشخّصى‌ را در ارتباط با ساير اعضاى‌ مجموعه انجام مى‌‏دهد، كه اگر در جاى‌ مخصوصش نباشد كار آن مجموعه ناقص و ناتمام خواهد ماند. وقتى‌ به يك مجموعه منظّم مى‌‏نگريم مى‌‏بينيم كه‏ اجزاى‌ مختلف آن به صورت حساب شده‏اى‌ به هم مربوط گشته‏ اند و هر يك براى‌ انجام‏ كار خاصّى‌ و با اندازه و جنس معيّنى‌ ساخته شده‏ اند.

مثلا در مجموعه شماره 2 چرخ ها شكل و اندازه معيّنى‌ دارند، از جنس‏ مخصوصى‌ ساخته شده‏ اند: دسته، ركاب، ترمز، گاز، چراغ ها، بوق، آينه .... همه با جنس‏ معيّن، اندازه دقيق و حساب شده‏اى‌ پيش بينى‌ و به هم مربوط گشته‏ اند كه اگر اين نظم و حساب نبود به كار نمى‌‏آمدند و نمى‌‏توانستند نقشى‌ را در يك مجموعه هدفدار بعهده‏ بگيرند.

حالا به اين سؤال‏ ها پاسخ دهيد: از مشاهده يك مجموعه منظّم و آشنايى‌ با دقّت‏ و حسابگرى‌ كه در انتخاب جنس و شكل و اندازه اعضاء بكار رفته و از توجّه‏ به چگونگى‌ ارتباط و همكارى‌ آنها چه مى‌‏فهميد؟ آيا وجود شعور و آگاهى‌، دانايى‌ و توانايى‌ را براى‌ خلق يك مجموعه منظّم ضرورى‌ نمى‌‏بينيد؟

مثلا كسى‌ كه توانايى‌ و آگاهى‌ نداشته باشد آيا مى‌‏تواند حدّاقلّ مجموعه شماره‏ 1 را بصورت مجموعه شماره 2 در آورد؟ با آن كه مجموعه شماره يك، مجموعه‏ انتخاب شده ايست و از نظر نوع و جنس و شكل و اندازه، خود نياز به آفرينشگرى‌ دانا و توانا دارد.

 

آيا مى‌‏توانيم بگوييم: از مشاهده و دقّت در يك مجموعه منظّم به گوش ه‏اى‌ از قدرت، دانايى‌ و آينده ‏نگرى‌ آفرينشگر آن پى‌ مى‌‏بريم؟

خوب است براى‌ آشنايى‌ بيشتر با قدرت و آگاهى‌، دانايى‌ و توانايى‌ آفريدگارمان، به نظم شگرف و حيرت ‏آورى‌ كه در ساختمان بدنمان و بر هر گوشه ديگر اين جهان‏ پهناور حكم فرماست بنگريم و در آن بينديشيم. به كدام قسمت از اعضاى‌ بدن بنگريم؟ نظم شگرف و هماهنگى‌ حيرت‏ آور كدام قسمت را نظاره كنيم؟

به دستگاه بينايى‌ و يا شنوايى‌ دقّت و نگاه كنيم يا به كار قلب يا شش ها و يا كليه ‏ها چشم بدوزيم در هر كدام دقّت كنيم جز نظم و دقّت و هماهنگى‌ چيزى‌ نمى‌‏بينيم.

در درس بعد به نگرش در كار كليه‏ ها و دستگاه دفع ادرار مى‌‏پردازيم.

 

در خويش بنگريم‏

 

آيا تاكنون «كليه» ديده ‏ايد؟ اگر نديده‏ ايد مى‌‏توانيد يك كليه گوسفند تهيّه نماييد و آن را تشريح كنيد و از نزديك ببينيد. هر انسانى‌ دو كليه دارد. شما هم حتما دو كليه‏ داريد. آيا از كار و موقعيّت حساس اين دو عضو ظريف و كوچك اطلاع داريد؟ آيا مى‌‏دانيد كه اگر در ساختمان بدن شما اين دو عضو كوچك پيش بينى‌ نشده بودند، چه‏ پيش مى‌‏آمد؟ در همان روزهاى‌ اوّل تولّد، سموم موادّ زايد، تمام بدن شما را فرا مى‌‏گرفت و مرگ شما حتمى‌ بود. آيا مى‌‏دانيد دستگاه دفع ادرار از چه قسمت هايى‌ تشكيل‏ شده است؟ و آيا مى‌‏دانيد كه ادرار از چه موادّى‌ تركيب يافته و به چه وسيل ه‏اى‌ درست‏ مى‌‏شود و چگونه از بدن خارج مى‌‏گردد؟

در بدن انسان موادّ زايدى‌ پديد مى‌‏آيد كه باقى‌ ماندن آنها در بدن، سلامت و زندگى‌ انسان را به خطر مى‌‏افكند و ناچار بايد از بدن دفع شوند. از جمله موادّ زايد. ماده‏ سفيد رنگى‌ است به نام اوره. اوره از غذاهاى‌ حيوانى‌ و پروتئين هايى‌ كه به مصرف‏ سلّول هاى‌ بدن مى‌‏رسد توليد مى‌‏گردد. اوره و بعضى‌ ديگر از موادّ زايد و زيان بخش‏ بوسيله دستگاه بسيار ظريف و حسّاس دفع ادرار از خون گرفته و به خارج از بدن‏ فرستاده مى‌‏شود.

دستگاه توليد و دفع ادرار يك دستگاه بسيار منظّم و دقيقى‌ است كه در ساختمان‏ آن صدها ظرافت و ريزه‏ كارى‌ منظور شده و شگفتي هاى‌ فراوانى‌ دارد، به شكل مقابل‏ نگاه كنيد و در آن بينديشيد. بطورى‌ كه مى‌‏بينيد دستگاه دفع ادرار از اين قسمت ها تشكيل‏ شده است:

1- كليه ‏ها: كليه‏ ها اندامى‌ هستند لوبيا شكل و قرمز رنگ كه در پشت معده و جگر و در دو طرف ستون مهره ‏ها قرار دارند.انسان دو عدد كليه دارد.بافت كليه‏ ها از لوله‏ هايى‌ ساخته شده است.آيا مى‌‏دانيد در هر كليه چند لوله وجود دارد؟ در هر كليه‏ قريب يك ميليون لوله كوچك وجود دارد. اطراف اين لوله ‏ها را شبكه ‏اى‌ از مويرگ ها فرا گرفته است. خون بوسيله يك سرخرگ بزرگ وارد مى‌‏شود و پس از گردش در مويرگ ها و بوسيله يك سياهرگ خارج مى‌‏گردد. در ساختمان سرخرگ ها ريزه ‏كاريهاى‌‏ فراوانى‌ بكار رفته كه تفصيل آن را در كتاب هاى‌ علوم طبيعى‌ مى‌‏خوانيد.

2- ميزناى‌: از هر كليه لوله باريكى‌ خارج شده كه آن را به مثانه مربوط مى‌‏سازد. نام اين لوله ميزناى‌ است. در همين دو لوله موادّ زايدى‌ كه از خون گرفته شده‏ (ادرار) از كليه‏ ها وارد مثانه مى‌‏شود.

 

3- مثانه: مثانه كيسه كوچكى‌ است كه حالت لاستيكى‌ و قابل اتّساع دارد. اين‏ كيسه در پايين شكم قرار گرفته است. ديواره مثانه هنگامى‌ كه خالى‌ است در حدود ده تا پانزده ميليمتر ضحامت دارد و هنگامى‌ كه از ادرار انباشته مى‌‏شود متّسع مى‌‏گردد و ضخامت ديواره ‏اش به 3 تا 4 ميليمتر مى‌‏رسد در ديواره مثانه سه لايه ماهيچه‏ اى‌‏ پيش بينى‌ شده كه انقباض آنها به خروج ادرار كمك مى‌‏كند.

4- مجراى‌ خروج ادرار: اين مجرا مثانه را به خارج مربوط مى‌‏سازد: در ابتداى‌‏ اين مجرا دو ماهيچه وجود دارد كه در مواقع عادى‌ از خروج ادرار جلوگيرى‌ مى‌‏كند.

كليه در بدن بمنزله يك صافى‌ است. خون از سرخرگ ها وارد كليه مى‌‏شود و در شبكه مويرگ ها توزيع مى‌‏گردد. به هنگام عبور از مويرگ ها مقدارى‌ آب همراه مقدارى‌ اوره‏ و اسيد اوريك و نمك و گلوكز از شبكه‏ ها ترشح مى‌‏شود و وارد لوله ‏هاى‌ ادرار مى‌‏گردد. در آنجا مقدارى‌ آب و نمك و گلوكز بوسيله ديواره لوله ‏ها جذب و دوباره وارد خون مى‌‏شود. شگفت اين كه اگر آب در بدن بقدر كافى‌ نباشد آب زياد از كليه به مثانه‏ فرستاده نمى‌‏شود و فقط اوره و اسيد اوريك و مقدار كمى‌ آب از لوله‏ هاى‌ ادرارى‌ وارد لوله‏ هاى‌ ميزناى‌ شده و از آنجا قطره قطره به مثانه مى‌‏ريزد و در مثانه انباشته مى‌‏گردد. كليه‏ ها نه تنها با كمال دقّت اوره و اسيد اوريك را از خون مى‌‏گيرند و تصفيه‏ اش مى‌‏كنند بلكه مقدار موادّ گوناگون بدن را نيز تنظيم مى‌‏نمايند، مثلا هر وقت مقدار قند يا نمك‏ خون بيش از اندازه شد كليه‏ ها مقدار زيادى‌ را مى‌‏گيرند و به بيرون مى‌‏فرستند.

مثانه مى‌‏تواند مقدار زيادى‌ ادرار را در خون نگه دارد و با افزايش حجم ادرار بتدريج متّسع گردد، امّا وقتى‌ ظرفيّتش تمام مى‌‏شود ماهيچه ‏هاى‌ مثانه تحريك مى‌‏شوند و در اين هنگام دو ماهيچه ابتداى‌ مجراى‌ ادرار باز و بسته مى‌‏شود و مقدارى‌ ادرار وارد مجرا مى‌‏گردد و ايجاد سوزش مى‌‏نمايد كه اگر باز هم با اختيار پاسخ گفته نشود دريچه ‏ها اضطرارا باز و ادرار به بيرون مى‌‏ريزد.

در ريزه ‏كاري ها و ظرافت هاى‌ شگفتى‌ كه در اين دستگاه بكار رفته خوب تر بينديشيم. در نظم و هماهنگى‌ و ارتباط دقيق گردش خون با كار كليه‏ ها و كار كليه ‏ها و ارتباط آنها با ميزناى‌ و ارتباط ميزناى‌ با مثانه.......بهتر تأمّل كنيم، چه مى‌‏بينم؟آيا يك مجموعه‏ با هدف و منظّم؟يا يك مجموعه بى‌‏هدف و نامنظّم؟اگر يك مجموعه بى‌‏هدف و نامنظّم‏ بود ، آيا كليه ‏ها مسئوليّت و هدف ويژه ‏اى‌ داشتند، آيا كليه‏ ها موادّ زايد را از خون‏ مى‌‏گرفتند؟ و راستى‌ اگر نمى‌‏گرفتند چه مى‌‏شد؟ آيا مى‌‏توانستيم با خون مسموم و پر از موادّ زايد زنده بمانيم و زندگى‌ كنيم؟ اگر اين مجموعه مرتبط و هماهنگ نبود، لوله‏ هاى‌‏ ميزناى‌ نبودند تا مسير حركت موادّ زايد به مثابه باشند. و اگر لوله‏ هاى‌ ميزناى‌ نبودند كليه‏ ها موادّ زايدى‌ را كه از خون گرفته بودند به كجا مى‌‏فرستادند؟ اگر مثانه نداشتيم كه‏ ادرار در آن ذخيره شود، ناچار ادرار مرتّبا قطره قطره خارج مى‌‏شد، آن وقت چه‏ مى‌‏كرديم، ؟ اگر كنترل دريچه‏ هاى‌ خروج ادرار در اختيار ما نبود چه مى‌‏شد؟

از مشاهده و دقّت در اين اندام بسيار ظريف و مهمّ و اين مجموعه حسّاس و دقيق چه مى‌‏فهميد؟ از دقّت در نظم و حسابى‌ كه در خلق اين مجموعه و چگونگى‌ شكل و اندازه و ارتباط و هماهنگى‌ و همكارى‌ آنها بكار رفته چه در مى‌‏يابيد؟ آيا بر اين باور يقين نمى‌‏كنيد كه اين دستگاه دقيق و منظّم -و ساير دستگاه هاى‌ بدنمان- خود بخود و بى‌‏حساب پديد نيامده است؟ آيا ممكن است انسان عاقل و انديشمندى‌ بپذيرند كه‏ طبيعت تاريك و خاموش و بى‌‏شعور پديدآور چنين نظم شگرفى‌ است؟ هر فرد خرد آشناى‌‏ و فهميده‏ اى‌ اذعان مى‌‏كند كه وجود دانا و توانايى‌ آن را آفريده و در آفرينش آن هدفى‌ را منظور نموده است. بر اين اساس هر فرد خردمندى‌ با نگاه به اين همه اسرار و شگفتي ها ايمانش را به آفريدگار بزرگ و دانا و توانا تقويت و تحكيم مى‌‏كند و در مقابل شكوه قدرت و فراوانى‌ نعمت او سر تسليم و تعظيم فرود مى‌‏آورد.

آيه ‏اى‌ از قرآن كريم‏

« قُلِ انظُروُا ماذا فى‌ السّموات وَ الاَرضِ » سوره‏ه يونس آيه 101

« بگو به آنچه در آسمانها و زمين است به دقت بنگريد».

 


برگرفته از کتاب آموزش دین آقای ابراهیم امینی

ارسال شده در : 09 شهریور 98 توسط : نظرات: برای نظر دادن اولین باش! مجموعه: خداشناسی خواندن 2190 دفعه

نظر دادن

محتوای بیشتر در این بخش:

تقویم

« آوریل 2020 »
دوشنبه سه‌شنبه چهارشنبه پنچ‌شنبه جمعه شنبه یک‌شنبه
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30      

طرح و برنامه

معارف

مسابقات

آرشیو