بسم الله الرحمن الرحیم
السلام علیک یا بقیه الله الاعظم ارواحنا فداک
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاهِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَى الْکَعْبَیْنِ وَإِن کُنتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوا وَإِن کُنتُم مَّرْضَىٰ أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِّنکُم مِّنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَیَمَّمُوا صَعِیدًا طَیِّبًا فَامْسَحُوا بِوُجُوهِکُمْ وَأَیْدِیکُم مِّنْهُ مَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیَجْعَلَ عَلَیْکُم مِّنْ حَرَجٍ وَلَٰکِن یُرِیدُ لِیُطَهِّرَکُمْ وَلِیُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکُمْ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ ﴿المائده: ۶﴾
با یاد و نام شیرین حضرت حق جل اسمه و مولایمان حضرت ولی عصر علیه السلام تصمیم داریم در چند مطلب و مقاله در خصوص کلیات، حکمت و فلسفه، آثار و احکام وضو برگرفته از منابع موثق اسلامی یعنی قرآن کریم، کتب معتبر روایی، رساله مراجع عظام تقلید و بیان نکاتی از سیره بزرگان در این خصوص نکاتی را بیان کنیم. امید است که این سلسله مطالب و مقالات مورد توجه و استفاده مومنین و کسانی که می خواهند در مسیر الی الله به کمک طهارت و پاکی ظاهری و باطنی گام بردارند قرار گیرد. آمین یا رب العالمین.
اقسام طهارت:
۱- ظاهری:
معنای ظاهری طهارت «پاکی» است. طهارت فقهی را در فقه برای این مطرح فرموده اند که بدن انسان را از نجاستهای ظاهری پاک کند چرا که فقه شریف مربوط به بدن و اعمال آن همانند نماز و روزه و احکام شرعی است که با انجام آن انسان در مرتبه بدن به مقام تجلی می رسد. لذا فقه شریف باید در متن وجود انسان و اجتماع پیاده شود تا هر دو را متجلی نماید. فقها عظام طهارت ظاهری را به اقسام زیر امکان پذیر می دانند که هر کدام در مورد خاص خود احکام جداگانه ای دارد که می توانید به رساله مراجع عظام مراجعه نمائید.
وضو
غسل
تیمم
۲- باطنی:
چون شخص وضو گیرنده، وقتى به نیت عبادت و اطاعت خداوند و شکل معین شده در شریعت وضو مىگیرد قهراً در مسیر طهارت باطنى و عبودیت خداوند گام برمىدارد و اثر معنوى و تربیتى ویژهاى مىپذیرد. وضو عملى است که از سر تا قدم انسان را در برمىگیرد و شستن و مسح اعضا، نوعى تذکر و یادآورى به او در مورد مسؤولیت اعضا و جوارح است. طهارت باعث تقویت روحیه بندگى و تعبد در انسان می شود. از حضرت رضا علیه السلام رسیده است که آن حضرت فرمود: «بدان جهت به گرفتن وضو امر شده که بنده آن گاه که در حضور خداوند جبار براى مناجات با او مىایستد طاهر و پاکیزه باشد: و در آن چه او فرموده مطیع و از پلیدىها و نجاستها پاک باشد. گذشته از این، وضو کسالت و خواب را از آدمى دور مىکند و دل را براى قیام در حضور حضرت پروردگار جله عظمته پاکیزه مىسازد. در روایات اسلامی داریم که الوضوءُ نورٌ. وضو یکی از عباداتی است که باعث انس با خداوند خواهد شد و کارکرد آن ایجاد نورانیت معنوی در انسان است.
به عنوان مثال در هنگام عادت خانم ها، وضو یا تیمم موجب طهارتى که مجوز نماز یا سایر عبادات بشود و یا آنچه بر حائض حرام است را حلال کند نیست. اما مستحب است در اوقات نمازهاى واجب؛ زن خود را ظاهرا تطهیر کند و وضو بگیرد و در سجاده خود بنشیند و ۳۳ مرتبه ذکر تسبیحات اربعه را بخواند و همچنین مىتواند بدون این که دست روى خط قرآن بگذارد قرآن بخواند (البته غیر از آن چهار سورهاى که سجده واجب دارد. زیرا خواندن آن چهار سوره حتى باء بسم الله آنها برای او حرمت دارد). بدیهی است خانم ها در این حال از ادای فریضه نماز معاف هستند ولی چرا خداوند متعال توصیه به این نموده است که کماکان خوب است ایشان در زمان نماز وضو گرفته و بر سجاده بنشینند. قطعا اثر معنوی این طهارت در تعالی و انس ایشان موثر است و گرنه اصل فریضه در این هنگام از ایشان ساقط است.
توصیه های موکد به دائم الوضو بودن که انشاءالله در مقاله های بعدی به آن خواهیم پرداخت دلیل واضحی بر این معنی است که اثر باطنی و نورانی طهارت در تکامل انسان چقدر مهم و موثر است به نحوی که بزرگان دین ما همواره در طهارت بوده و وضو را به وضو متصل می کرده اند.