بسم الله الرحمن الرحیم
خلأ معنوی
امروز مهمترین خلأ دنیا، خلأ معنویت و عدالت است.۱ امروزه جوامع گوناگون بشرى، در خلأ معنویت و در سرگردانى و حیرت و گرفتاریهاى بزرگ اجتماعى و فردى که بدست زر و زورسالاران جهانى بدان دچار شدهاند، به اسلام و رهنمودها و درسهاى بزرگ آن نیازمندند، و دعوت اسلامى نه فقط براى ملتهایى که در آتش فقر و استضعاف مىسوزند، بلکه به همان اندازه براى مردمى که در مردابهاى پوچى و سرگردانى و فقر معنوى در کشورهاى ثروتمند و پیشرفته دست و پا مىزنند، جذاب و نافذ و امیدبخش است. گرایش روزافزون به اسلام در میان قشرهاى جوان و آزرده از پوچىِ دنیاى مادى در کشورهاى پیشرفته غربى، که آمارها و تحقیقها بدان گواهى مىدهد، نشانه این جذابیت و نفوذ است.۲
ریشههای خلأ معنویت در غرب، اساسا به مساله قطع زمین از آسمان – که نمودهای آن را در اخلاق، فلسفه و نظریههای علوم اجتماعی میتوان یافت – برمیگردد. از جمله رفتار ارباب کلیسا که منجر به جدایی و بریدگی مردم از دین شد و بعد سکولاریسم و فردی سازی دین که باعث شد روابط اجتماعی و ملاک اصلی که ارتباطات اجتماعی مردم را جهت می دهد، “رقابت” باشد.
امروزه الگوی اصلی روابط اجتماعی در غرب، چه در اقتصاد، چه در سیاست و چه در مسائل اجتماعی “رقابت” است. بنابراین، در یک جامعهای که روابط اجتماعی را رقابت و فقط رقابت تعیین میکند، دیگر جایی برای معنویت و ارزش و مسائل فرهنگی و یا حتی احساس انسان دوستی باقی نمیماند; هر کسی در تلاش است که گلیم خودش را بیشتر و بهتر از آب بیرون بکشد.۳
علّت اینکه میبینید در بسیاری از کشورها، نسلهای جوان به ستوه میآیند، خودکشی زیاد میشود، خانوادهها متلاشی میشوند و جوانان به آوارگی میافتند، کمبود معنویّت است. برای بشر، معنویّتْ یک غذا و تغذیه روحی است.۴
- فرمایشات مقام معظم رهبری، ۲۰/ ۰۸/ ۱۳۸۰.
- پیام مقام معظم رهبری به حجاج بیتاللّه الحرام، ۲۸/ ۱۲/ ۱۳۷۷.
- ر.ک. جستاری در ریشههای دنیاگرایی و افت معنویت در فرهنگ غرب، دیدار آشنا، فروردین و اردیبهشت ۱۳۷۸، شماره ۱۰، ص ۳-۱۵.
- فرمایشات مقام معظم رهبری، ۱۴/۰۳/۱۳۷۴.