اللّٰهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الحُجَّةِ بْنِ الحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آبائِهِ فِي هٰذِهِ السَّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَلِيلاً وَعَيْناً حَتَّىٰ تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فِيها طَوِيلاً . . .

پیامبر اکرم صلوات الله علیه: « اَلْإِسْلاَمُ يَعْلُو وَ لاَ يُعْلَى عَلَيْهِ» اسلام همیشه (نسبت به دیگر ادیان) برتری دارد و هیچ چیزی بر آن برتری ندارد. (من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۳۳۴)

نقش «بصیرت» در مقابله با توطئه‌های دشمنان

۱. معنا و مفهوم «بصیرت»

 

«بصیرت» به معنى بینائى دل است.

بصیرت، نوعی دیدن درونی است که با دیدن چشم ظاهری، متفاوت است و اصلا با چشم یا اندام های ظاهری بدن، قابل دریافت نیست. بصیرت، قوه و نیرویی قلبی است که به مدد نور الهی، پدید آمده، حقیقت و باطن امور را چنان که هست در می یابد.[1]

 

۲. ارتباط بصیرت با تعقل، تدبر و تفکر

معنای عقل، فهم، معرفت و درک‏ است؛ بنابراین تعقل به معنی فهمیدن و درک کردن است.

معنای تدبر، دقت و تأمل در امورات و توجه به عواقب کار است.

همچنین فکر و تفکر به معنی اعمال نظر و تدبّر براى بدست آوردن واقعیات و عبرتها است. [2]

آنچه از معناشناسی  واژه های تعقل و تدبر و تفکر نتیجه گیری می کنیم آن است  که بین این واژه ها با بصیرت ارتباط بسیار نزدیک برقرار است؛ به گونه ای که تا تعقل و تدبر و تفکر وجود نداشته باشد، بصیرت نیز ایجاد نخواهد شد. بنابراین زمینه ایجاد بصیرت، تعقل و تدبر و تفکر است.

 

۳. اهمیت و جایگاه بصیرت در قرآن و روایات

اهمیت و جایگاه بصیرت، روشن‌بینی و درک درست از شرایط و فضاها به گونه‌ای است که قرآن کریم یکی از ویژگی‌های فرستاده خدا و پیروانش را داشتن بینش صحیح از رفتارها و کردارها می‌داند و می‌فرماید: «قُلْ هذِهِ سَبِیلِی اَدْعُوا اِلَی اللَّهِ عَلی‌ بَصِیرَهٍ اَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِی»؛ بگو این راه من است. من و پیروانم با بصیرت کامل، همه مردم را به سوی  خدا دعوت می‌کنیم. [3]  

علامه طباطبایی (ره) ذیل این آیه می نویسند: قُلْ هذِهِ سَبِیلِی‏؛ اعلام راه است و عبارت أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ عَلى‏ بَصِیرَه؛ بیان راه است. [4]

در واقع پیامبران خدا شیوه و راه خود را بر مبنای بصیرت پایه ریزی می کردند و کسانی می توانند به تمام معنا تابع و پیرو ولی خدا باشد که دارای بصیرت باشد. چنانچه مرحوم علامه ذیل جمله وَ مَنِ اتَّبَعَنِی می نویسد: سبیلى که در آیه شریفه آمده همان دعوت با بصیرت و یقین بسوى ایمان محض و توحید خالص است و معلوم است که در چنین سبیلى تنها کسانى شرکت دارند که در دین مخلص براى خدا باشند و عالم به مقام رب العالمین و داراى بصیرت و یقین بوده باشند. (همان)

بنابراین طبق آیه فوق؛ انبیا راه را اعلام کردند و راه آنان بر اساس بصیرت و یقین بوده است و کسانی می توانند به معنای کامل تابع آنها باشند که دارای بصیرت باشند.

کسی که بصیرت لازم داشته باشد، در روزهای فتنه و فضاهای غبارآلود، مسیر را اشتباه نخواهد پیمود و از توانمندی و جسارت برخورد با دیگران و اظهار حق و حقیقت برخوردار می‌شود.

در اهمیت و جایگاه بصیرت همین بس که در آموزه‌های دینی ما، انسان بی‌بصیرت همانند فردی کور و کسی که قدرت تشخیص راه از چاه را ندارد، دانسته شده و کوری چشم ظاهر به مراتب آسان‌تر از کوری چشم باطن و عدم بصیرت شمرده شده است.

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) درباره جایگاه بصیرت میفرمایند: «لَیْسَ الْاَعْمَی مَنْ یَعْمَی بَصَرُهُ اِنَّمَا الْاَعْمَی مَنْ تَعْمَی بَصِیرَتُهُ؛ کور آن نیست که چشم او کور است، کور آن است که بصیرتش کور است» [5]   

امام علی (علیه السلام) نسبت به ارزش و اهمیت بصیرت می فرمایند: فَقْدُ الْبَصَرِ اَهْوَنُ مِنْ فِقْدَانِ الْبَصِیرَهِ؛ از دست دادن بینایی ظاهری آسان تر است تا از دست دادن بصیرت. [6]  

۴. رابطه بصیرت و ولایت

بالاترین مسئله در دین اسلام بنا بر روایات، مسئله ولایت است. در روایتی زراره به نقل از  امام باقر علیه السلام می فرماید: بُنِیَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَهِ أَشْیَاءَ عَلَى الصَّلَاهِ وَ الزَّکَاهِ وَ الْحَجِّ وَ الصَّوْمِ وَ الْوَلَایَهِ قَالَ زُرَارَهُ فَقُلْتُ وَ أَیُّ شَیْ‏ءٍ مِنْ ذَلِکَ أَفْضَلُ فَقَالَ الْوَلَایَهُ أَفْضَلُ لِأَنَّهَا مِفْتَاحُهُنَّ وَ الْوَالِی هُوَ الدَّلِیلُ عَلَیْهِن‏؛ اسلام بر پنج چیز بنا گذاشته شده است؛ نماز، زکات،حج، روزه و ولایت. زراره می گوید: سوال کردم که کدام یک از اینها افضل و بهتر از بقیه است؟ حضرت علیه السلام فرمودند: ولایت از همه اینها بهتر است؛ زیرا ولایت کلید و آغازگر همه اینهاست و صاحب ولایت (امام و رهبر) است که راهنمایی کننده افراد بر انجام اینها است. [7]

با توجه به حدیث مذکور؛ این ولایت است که دیگر مظاهر دین مثل نماز و روزه و… را آشکار و تبیین می کنند و بدون ولایت فقط ظاهر و پوسته ای از دین می ماند.

گاهی جامعه چنان دچار تشویش و فتنه می شود و دشمنان اسلام آنگونه فتنه گری می کنند که دیگر آنجا صرف نماز خواندن و روزه گرفتن نیست که نجات دهنده است؛ چه بسا کسانی که اهل نماز و روزه نیز هستند در آن فتنه ها غرق می شوند. اگر در چنین موقعیت هایی بصیرت وجود نداشته باشد انسان در زمین دشمن بازی می کند در حالی که گمان می کند کار درست را انجام می دهد.

در فتنه هایی که مردم در زمان امام علی علیه السلام دچار شدند و جنگ میان مسلمانان رخ داد، امام علیه السلام به اصحاب خود فرمودند:

أُوصِیکُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِتَقْوَى اللَّهِ فَإِنَّها خَیْرُ مَا تَوَاصَى الْعِبَادُ بِهِ، وَ خَیْرُ عَوَاقِبِ الْأُمُورِ عِنْدَ اللَّهِ. وَ قَدْ فُتِحَ بَابُ الْحَرْبِ بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَ أَهْلِ الْقِبْلَهِ، وَ لَا یَحْمِلُ هذَا الْعَلَمَ إِلَّا أَهْلُ‏ الْبَصَرِ وَ الصَّبْرِ وَ الْعِلْمِ بِمَوَاضِعِ الْحَق‏…؛ بندگان خدا، شما را به تقوا سفارش مى‏کنم، که تقوا بهترین چیزى است که عباد حق یکدیگر را به آن سفارش مى‏کردند، و از بهترین عاقبتها نزد خداست. بین شما و اهل قبله باب جنگ گشوده شده، و این پرچم را به دوش نمى‏کشد مگر آن که اهل بصیرت و استقامت و داناى به موارد حق باشد… [8]

جمله «و لا یحمل هذا العلم» اشاره به این است که ما نخستین بار در اسلام، مجبور شده‏ایم که با افرادى که مدعى اسلام و اهل قبله‏اند به دلیل بغى و طغیانشان پیکار کنیم و این امر براى ظاهربینان و کوته فکران، بسیار مشقت‏بار است؛ لذا این پرچم را جز آگاهان با استقامت و کسانى که حق را از باطل به خوبى مى‏شناسند، کسى دیگر نمى‏تواند بر دوش کشد. [9]

بالاترین کسی که اهل بصیرت و صبر و علم به مواضع حق است، خود امیرالمومنین علیه السلام است. بهترین کسی که قابلیت دارد پرچمدار حکومت و ولایت باشد، خود امام علیه السلام است. بنابراین کسی که صاحب بصیرت است برای نجات از فتنه دست به دامن ولایت می شود و با ولایت راه نجات را پیدا می کند.

بنابراین اگر بخواهیم یک میزان و معیار برای بصیرت افزایی افراد مشخص کنیم، باید گفت به میزانی که ولایت پذیری افراد بیشتر و بهتر باشد، بصیرت افراد بیشتر خواهد بود. خوارج افرادی بودند که اهل عبادت ها و سجده ها و تلاوت های انچنانی بودند؛ ولی همین افراد وقتی در جنگ صفین بین اطاعت از حقیقت دین که ولایت بود و ظاهر دین ماندند، حقیقت دین را رها کرده و به گمان خود ظاهر دین را رعایت کردند.

اگر انسان با تعقل و تدبر و تفکر، در بصیرت افزایی خود نکوشد، و فقط از دین ظاهری را بفهمد در حساس ترین موقعیت ها که یاری ولی زمان است، ولی زمان را رها کرده و دست از ولایت برمی دارد.

۵. ۹دی تبلور بصیرت در جمهوری اسلامی ایران

یکی از مصادیق بصیرت در عرصه اجتماعی، حماسه روز ۹ دی است. این حماسه در سال ۱۳۸۸ در حمایت از جمهوری اسلامی ایران مقابل فتنه ۸۸ اتفاق افتاد. در آن سال پس از انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۸، به دنبال ادعای تقلب در انتخابات توسط برخی از کاندیدها، موجی از اعتراضات در نقاط مختلف کشور به راه انداختند . عدم بصیرت برخی از خواص آن زمان، موجب شد که دشمنان داخلی و خارجی از این فرصت استفاده کردند و با هدف گرفتن اصل نظام جمهوری اسلامی ایران و در رأس آن ولایت فقیه، آشوب ها و اغتشاشات را به مدت چند ماه در کشور دامنه دار کردند به گونه ای که جسارت ها آنقدر زیاد شد که در ماه محرم و روز عاشورا نسبت به وجود مقدس امام حسین علیه السلام هتک حرمت شد. با این هتک حرمت ها، مردم ولایتمدار و با بصیرت انقلاب اسلامی ایران نتوانستند ساکت بنشینند؛ لذا در ۹دی همان سال با راهپیمایی حماسه ای مردم در حمایت از دین، اسلام، ولایت و انقلاب اسلامی قیام کردند و آن صحنه های با شکوه و ماندنی را در آن روز به یادگار گذاشتند. در این‌باره مقام معظم رهبری (حفظه الله)  فرمودند: «اگر صدها بار هم برای نعمت هوشیاری این ملّت سجده شکر به جای آورده شود، باز هم کم است. حماسه‌ای که محاسبات دشمن  را به هم ریخت، محاسباتی که با همکاری و برنامه‌ریزی عده‌ای اقلیت در داخل از روی بغض و کینه شکل گرفته بود اما در این روز حماسی یک بار دیگر امّت اسلامی با بصیرت عمل کرد و دشمنان نظام مایوس شدند.»

علت اینکه این روز به عنوان روز «بصیرت» نامگذاری شده است در همین است که هدف دشمن در آن ایام این بود که از این آب گل آلودگی که ایجاد شده است ماهی بگیرد و با این بهانه، دین، ولایت و انقلاب اسلامی را نابود کند؛ ولی مردم با بصیرت در این فتنه گرفتار نشده و نشان دادند که با جان و دل، دین و ولایت و انقلاب اسلامی خود را می خواهند.

۶. راههای مقابله با دشمنان

شکی نیست که نظام جمهوری اسلامی ایران که با محوریت ولایت فقیه اداره می شود دارای دشمنانی است که هدفی جز نابود کردن این نظام ندارند. از این رو لازم است با راههای مقابله با دشمنان آشنا شد که در اینجا به ذکر مواردی از آن می پردازیم.

۶. ۱. بصیرت‏

اولین راه مقابله با دشمن، بصیرت است. اگر بصیرت نباشد موارد بعدی نیز که ذکر می شود ممکن است فایده نداشته باشد. از آنجا که جایگاه و موقعیت بکارگیری بصیرت، غالبا در فتنه ها و مقابل دشمنان است؛ از این رو اگر بصیرت نباشد به راحتی در برابر فتنه ها و نقشه های شوم دشمنان انسان شکست می خورد.

بصیرت مى‏تواند حاصل تجربه و به کارگیرى عقل و هوش و ذکاوت و میزان صفا و خلوص نیت و پاکى و طهارت باشد.

قرآن کریم مى‏فرماید: من جاهد فینا لنهدینهم سبلنا؛ هر کس در راه (رسیدن به حقیقت و خیر سعادت) مجاهده کند (و از روى صدق) گام بردارد او را هدایت کرده و به او بصیرت مى‏دهیم.

نکته مهم آن است که در برابر کفار و مشرکین باید از استعدادهاى بالقوه و بالفعل خود استفاده نمود و در این مسیر هر کس با صدق و خلوص نیت گام بردارد وعده الهى (اعطاى بصیرت و هدایت) براى او محقق خواهد شد.

یکى از راههاى مقابله با نقشه‏هاى دشمنان اسلام، بینایى، هوشیارى و استفاده از تجربیات افراد و جامعه‏هاى دیگر در مبارزه با مستکبران است و این بصیرت با تلاش خالصانه انسانهاى مؤمن، همراه با تفکر و تدبر در آیات قرآن به دست مى‏آید.

راه دیگر رسیدن به بصیرت پناه بردن به خدا در هنگام هجوم شیطان است‏، چنانکه قرآن می فرماید: انّ الذین اتقوا اذا مَسَّهُم طائِفُ مِنَ الشیطان تَذَکَّرُوا فَاذاهُم مُبْصِرون [10] ؛ کسانى که پرهیزکارى پیشه کردند چون با پندار شیطانى برخورد کنند (خدا را) یاد کنند و در دم به بصیرت آیند.

۶. ۲. صبر و تقوى‏

از جمله راه های مقابله با کید و نقشه های دشمن، تمسک به صبر و تقوی است. قرآن در این باره می فرماید: إِن تَمْسَسْکُمْ حَسَنَهٌ تَسُؤْهُمْ وَإِن تُصِبْکُمْ سَیِّئَهٌ یَفْرَحُوا بِهَا وَإِنْ تَصْبرُوا وَتَتَّقُوا لَا یَضُرُّکُمْ کَیْدُهُمْ شَیْئاً [11] ؛ اگر به شما نیکى رسد ناراحت مى‏شوند و اگر بدى به شما رسد خوشحال مى‏شوند، اگر صبر کنید و تقوا پیشه کنید نقشه‏هاى آنان شما را ضرر نمى‏رساند.

 در این آیه این دو (صبر و تقوا) در کنار هم دفع کننده حیله‏هاى کافران محسوب گردیده است به گونه‏اى که اگر صبر و تقوى در جامعه اسلامى رواج پیدا کند حیله‏هاى دشمنان ضررى بر مسلمانان وارد نخواهد نمود.

در واقع انسان پرهیزکار و شکیبا بر قدرت لایزال الهى تکیه دارد و برکات تقوى و صبر او را آبدیده کرده و از امدادهاى الهى برخوردار خواهد نمود. و کافران و مشرکان نخواهند توانست بر او و بر جامعه الهى آسیبى وارد نمایند.

۶. ۳. اتحاد و برادرى‏

وحدت کلمه و اتحاد قلوب نقش به سزایی در دفع توطئه های دشمنان خواهد داشت. بخاطر همین است که دشمن همیشه در رصد این است که ببیند چه موقع جامعه دچار تفرقه و دو دلی شده است، تا از این فرصت استفاده کند و نقشه های خود را در پیش بگیرد. در اهمیت این موضوع قرآن می فرماید:

وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعاً وَلَا تَفَرَّقُوا وَاذْکُرُوا نِعْمَهَ اللّهِ عَلَیْکُمْ إِذْ کُنْتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبِکُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَاناً [12] ؛ همگى به ریسمان الهى چنگ زنید و متفرق نشوید و نعمت الهى بر خودتان را یادآورید چرا که دشمنان (یکدیگر) بودید و بین دلهایتان مهربانى انداخت پس به آن نعمت برادر (یکدیگر) شدید.

شأن نزول آیه

این آیه زمانى نازل شد که دو نفر از قبیله اوس و خزرج به نام‏هاى سعد بن زراره و ثعلبه بن غنم با یکدیگر مجادله کردند و هر کدام افتخاراتى را که بعد از اسلام نصیبشان شده بود به رُخ یکدیگر مى‏کشیدند. ثعلبه مى‏گفت: حنظله (غسیل الملائکه)، حزیمه بن ثابت (ذوالشهادتین) و عاصم بن ثابت و سعد بن معاذ از ما هستند. سعد بن زراره گفت: ابن ابى کعب، معاذ بن جبل و زید بن ثابت و ابو زید و سعد بن عباده (خطیب مدینه) از ماست.

کم کم کار به جاهاى باریک کشید و قبیله‏هاى دو طرف آگاه شدند و در برابر یکدیگر قرار گرفتند بیم آن مى‏رفت که بین آنها درگیرى ایجاد شود. خبر به پیامبر (ص) رسید و ایشان با تدبیر و بیان خود به آن وضع خطرناک پایان دادند. در اینجا آیه فوق نازل شد و همه را به اتحاد و همبستگى دعوت نمود. [13]

در ارتباط با معناى «حبل الله» تفسیرهاى مختلفى شده است.

برخى گفته‏اند منظور قرآن است و بعضى اسلام دانسته‏اند و بعضى دیگر مصداق کامل آن را ائمه (ع) دانسته‏اند. در سخنان ائمه (ع) نیز آن را به قرآن تعبیر کرده است و در برخى از روایات معناى آن را آل محمد (ص) دانسته‏اند. اما هیچ کدام با یکدیگر منافات ندارند، زیرا منظور از ریسمان الهى هر گونه وسیله ارتباط با ذات پاک خداوند است؛ خواه این وسیله اسلام یا قرآن یا اهل بیت پیامبر باشند، همه آنها در مفهوم حبل الله جمع است.

نکته جالب در تعبیر قرآن به «حبل الله» آن است. معمولًا زمانى به ریسمان چنگ مى‏زنند که در قعر چاه باشند. لذا قرآن با این تعبیر مى‏خواهد به انسان بفهماند که بدون آموزه‏هاى قرآنى نمى‏توان از چاه تاریک غرایز سرکش و یا چاه جهل و نادانى بیرون آمد. براى نجات از این تاریکى‏ها بایستى به رشته و ریسمان محکم الهى یعنى قرآن و آورنده قرآن و جانشینان واقعى او (اهل بیت (ع)) چنگ زد تا به آسمان معنویت و تکامل انسانى رسید. [14]  

۶. ۴. دوستى نکردن با بیگانگان‏

یکی از ابزارهای دشمنان خارجی برای نابودی یک نظام و جامعه، استفاده از دشمنان داخلی است. دشمنان خارجی با طرح دوستی با برخی از افراد خودباخته داخلی و وعده های کاذب به آنان، در پی توطئه ها و نقشه های خود هستند. از این رو قرآن از دوستی با بیگانگان و دشمنان نهی کرده است و فرموده است: یَاأَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَهً مِن دُونِکُمْ لَا یَأْلُونَکُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِن أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِیْ صُدُورُهُمْ أَکْبَرُ[15] ؛ اى کسانى که ایمان آورده‏اید، از غیر خودتان کسى را دوست و محرم اسرار خود نگیرید. آنان (بیگانگان) از نابکارى و شرّ و فساد در حق شما کوتاهى نمى‏کنند. آرزو دارند که در رنج بیفتید. دشمنى از سخنانشان آشکار شده است. آنچه در سینه‏هایشان پنهان مى‏دارند بزرگ‏تر است.

شأن نزول آیه

هنگامى این آیات نازل شده که عده‏اى از مسلمانان با یهودیان (به سبب خویشاوندى یا همسایگى یا حق رضاع و یا پیمانى که از قبل بسته بودند) دوستى داشتند و با آنان صمیمى بوده و برخى از اسرار مسلمانان را به آنان مى‏گفتند. کفار خود را دوست مسلمانان قلمداد مى‏کردند و از اسرار آنان مطلع مى‏شدند. این آیه به مسلمانان هشدار داد که چون آنان هم کیش شما نیستند نباید آنان را محرم اسرار خود بدانید چون آنان دوست دارند همیشه شما در رنج و عذاب باشید.

«بطانه» به معناى لباس زیرین است و «خبال» به معناى چیزى است که غالباً از بین رفتن آن در عقل انسان اثر مى‏گذارد.

(زیانهایى که به عقل انسان آسیب مى‏رساند.) در واقع آیه مى‏خواهد به مسلمانان بگوید که دوستى بیگانگان از روى نفاق‏است. آنها واقعاً دوست شما نیستند چون همیشه آرزو دارند که شما در رنج و عذاب باشید. آنها براى اینکه شما از درونشان آگاه نشوید و رازشان فاش نگردد معمولًا در رفتار و سخنان خود دقت و احتیاط مى‏کنند اما با وجود این، آثار دشمنى از سخنانشان آشکار است.

نتیجه آنکه دوستى نکردن با کفار یکى از راههاى مقابله با حیله‏هاى بیگانگان است؛ چون هدف آنان از دوستى، تنها ضربه زدن و به رنج انداختن مسلمانان و دست‏یابى به اطلاعات محرمانه مسلمانان است. [16]

۶. ۵. مبارزه فرهنگى به وسیله قرآن‏

قرآن خود وسیله ای مهم و محکم در برابر دشمنان است. خداوند به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم دستور می دهد در مقابله با دشمنان دین، با سلاح قرآن وارد شود و از آن تعبیر به جهاد کبیر کرده است. فَلا تُطِعِ الْکَافِرِینَ وَجَاهِدْهُم بِهِ جِهَاداً کَبِیراً [17] ؛ اى پیامبر از کافران پیروى نکن و به وسیله آن (قرآن) با آنان مبارزه‏اى بزرگ بنما.

در مرحله جنگ روانى دشمن مى‏بایست از قرآن استفاده کنیم و به وسیله تعالیم بزرگ آن با کافران مبارزه فرهنگى داشته باشیم.

این آیه ابتدا به پیامبر مى‏فرماید هیچ گاه تسلیم (هوا و هوس کفّار) مشو و در برابر آنان بایست و با قرآن با آنان جهادى بزرگ کن. منظور از جهاد بزرگ جهادى است که ابعاد روح و فکر مردم را در بر بگیرد و بدون شک منظور از جهاد در اینجا جهاد فکرى و فرهنگى و تبلیغاتى است نه جهاد مسلحانه، چرا که‏ این سوره مکى است و مى‏دانیم دستور جهاد مسلّحانه در مکه نازل نشده است. این آیه دلیل روشنى است بر اینکه جهاد فکرى و تبلیغاتى در برابر دشمنان و گمراهان از بزرگترین جهادهاست. و این تعبیر قدرت تأثیرگذارى قرآن را بیان مى‏کند که با استدلال‏هاى قوى و تأثیر عمیق و جذابیّت فوق‏العاده مى‏تواند تبلیغات دشمنان اسلام را بى اثر نماید. [18]

۶. ۶. مجهز شدن به سلاح روز

در برابر توطئه ها و نقشه های فراوان دشمنان، اگر یک جامعه مجهز به سلاح روز نباشد و از قدرت نظامی کامل برخوردار نباشد؛ حتما دشمنان برای نابود کردن آن جامعه طمع خواهند کرد. بنابراین حرف کسانی که در این انقلاب اسلامی می گفتند یا می گویند، امروز عصر تکنولوژی و پیشرفت است و عصر موشک نیست، کاملا غلط و اشتباه است. اگر این حرف درست است باید در پاسخ کسانی که اینگونه حرف ها را می زنند گفت؛ چرا خود دشمنان انقلاب اسلامی دست از تولید سلاح و موشک برنمی دارند و دائم سلاح های جدید می سازند و دشمنانی امثال اسرائیل و آمریکا همیشه این سلاح های خود را دربرابر مردم مظلومی مثل فلسطین و یمن بکار می برند و دست به کشتارهای دسته جمعی می زنند. بنابراین یصیرت در برابر چنین دشمن های قسم خورده این است که ما نیز مجهز به سلاح های روز باشیم و در این مسئله به خودکفایی برسیم. اگر امروز می بینیم دشمنان این نظام به راحتی نمی توانند دست به اقدامات نظامی بزنند در کنار لطف و فضل الهی و اهل بیت علیهم السلام، تدبیر حکیمانه رهبر انقلاب اسلامی و قوی شدن در مجهز شدن به سلاح و مسائل نظامی است. در اهمیت آمادگی و مجهز شدن به سلاح روز قرآن می فرماید:

وَأَعِدُّوا لَهُم مَااستَطَعْتُم مِن قُوَّهٍ وَمِن رِبَاطِ الْخَیْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللّهِ وَعَدُوَّکُمْ وَآخَرِینَ مِن دُونِهِمْ لَاتَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ یَعْلَمُهُمْ‏ [19] ؛ شما (اى مؤمنان) هر چه در توان دارید از نیرو و اسبهاى آماده بسیج کنید تا به وسیله آن دشمن خدا و دشمن خودتان و دشمنان دیگرى که شما آنها را نمى‏شناسید و خدا آنها را مى‏شناسد، بترسانید.

منشأ نزاع و مبارزه از قوایى است که در خلقت انسان وجود دارد. اینکه مى‏بینم در انسان قوایى چون غضب و شدت وجود دارد که جز در مواقع دفاع به کار نمى‏رود خود دلیل بر آن است که وقوع جنگ امرى اجتناب‏ناپذیر است اصولًا جامعه انسانى از افراد و اقوامى تشکیل شده که داراى طبایع و افکار مختلف هستند اگر برخى از آنها بر اساس سنّتى که حافظ منافعشان باشد به دور یکدیگر جمع شوند و اجتماعى را تشکیل دهند، لاجرم اجتماع دیگرى علیه منافع آنان تشکیل خواهد شد و دیرى نمى‏پاید که در اثر اختلاف کارشان به نزاع و درگیرى خواهد کشید. پس اینکه مى‏بینیم انسان به چنین قوایى در بدن و فکرش مجهّز است و اجتماعات نیز بر اثر منافع خویش ممکن است کارشان به نزاع و درگیرى منجر شود پس به حکم فطرت و عقل بر جامعه اسلامى لازم است همیشه و در هر حال تا آنجا که مى‏تواند به همان مقدارى که احتمال مى‏دهد دشمنش مجهّز باشد جامعه صالح خویش را مجهّز نماید. [20]

نتیجه گیری

بصیرت نوعی بینایی دل است که با نور الهی وقتی در وجود کسی مستقر شد، از ظاهر عبور کرده و پی به واقع و باطن امور می برد و دارای قوه تشخیص حق از باطل می گردد. بصیرت سیاسی در جامعه، بصیرتی است که انسان با تدبر و تعقل و تفکر نسبت به مسائلی که در جامعه رخ می دهد، عواقب و باطن آن مسائل را با تیزبینی درک می کند و فریب ظاهر را نمی خورد. تبلور بصیرت سیاسی در نظام جمهوری اسلامی در حماسه ۹ دی سال ۸۸ بود. در آن سال دشمن با فتنه های ایجاد شده در کشور، قصد توطئه علیه دین و ولایت و نظام اسلامی داشت که مردم با بصیرت و تیزبینی خود با راهپیمایی حماسه ای در ۹ دی در حمایت از اسلام و نظام و ولایت به قیام برخواستند. با توجه به اینکه کار دشمن همیشه دشمنی کردن و برای نابودی جامعه اسلامی همیشه توطئه گری می کند؛ از این رو لازم در برابر چنین دشمنانی ایستاد. راهکارهای مهم برای مقابله با دشمنان عبارتند از: بصیرت، صبر و تقوی، اتحاد و برادری، دوستى نکردن با بیگانگان‏، مبارزه فرهنگى به وسیله قرآن‏ و مجهز شدن به سلاح روز.

منابع

۱. نهج البلاغه، سید رضی (ره)

۲. المیزان، علامه طباطبایی (ره)، ترجمه محمدباقر موسوی.

۳. تفسیر نمونه، آیت الله مکارم شیرازی.

۴. پیام امام امیر المومنین علیه السلام، آیت الله مکارم شیرازی.

۵. نهج‌الفصاحه، ابوالقاسم پاینده.

۶. قاموس قرآن، علی اکبر قرشی.

۷. غررالحکم، عبدالواحد تمیمی آمدی.

۸. وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی.

 

[1]– قاموس قرآن، ج‏۱، ص: ۱۹۵.

[2]– قاموس قرآن، ج ۵، ص ۲۸ / ج ۲، ص ۳۲۶/ ج۵، ص۱۹۹

[3]– یوسف/ ۱۰۹

[4]– ترجمه المیزان، ج ۱۱، ص ۳۷۸

[5]– نهج‌الفصاحه، ص۶۵۶، ح۲۳۷۳

[6]– غررالحکم، ۴۸۱

[7]– وسائل الشیعه، ج۱، ص۱۳

[8]– نهج البلاغه، خطبه ۱۷۳

[9]– پیام امام امیر المومنین علیه السلام، ج‏۶، ص: ۵۱۱

[10]– اعراف: ۲۰۱

[11]– آل عمران: ۱۲۰

[12]– آل عمران: ۱۰۳

[13]– تفسیر نمونه، ج ۳، ص ۲۶

[14]– تفسیر نمونه، ج ۳، ص ۲۹

[15]– آل عمران: ۱۱۸

[16]– تفسیر نمونه، ج ۳، ص ۶۳

[17]– فرقان: ۵۲

[18]– تفسیر نمونه، ج ۱۵، ص ۱۲۲- ۱۲۱

[19]– انفال: ۶۰

[20]– ترجمه تفسیر المیزان، ج ۹، ص ۱۴۸- ۱۵۱

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed