ولادت امام موسی کاظم(علیه السلام)
شرح مناسبت:
درباره تاریخ ولادت امام موسی کاظم(علیه السلام) دو تاریخ ۲۰ ذی الحجه و هفتم صفر ذکر شده است؛ براساس مستندات و تخمین ها شاید بتوان بیان کرد، امام موسی کاظم(علیه السلام) در ۲۰ ذی الحجه متولد شده اند، بنابراین شایسته است این روز برای تبیین فضائل و مناقب در نظر گرفته شود.
حضرت امام موسی کاظم(علیه السلام) امام هفتم شیعیان در اَبْواء، بین مکه و مدینه و محل دفن حضرت آمنه(س)، از مادری به نام حمیده زاده شد. ابوالحسن، ابوابراهیم و ابوعلی، کنیه های حضرت و کاظم و عبدصالح از القاب آن امام می باشند. آن امام در زمان حکومت منصور، مهدی، هادی و هارون عباسی زندگی می کرده است. در زمان حیات امام کاظم (علیه السلام) شرایطِ مبارزه ی منفی و قیام علمی و ارشاد مردم، آماده بود. به این جهت، امام، فعالیت خود را در دو جبهه آغاز فرمود: مبارزه ی منفی و عدم تسلیم در برابر طاغوت و دیگری متنفر کردن مردم از دستگاه ظلم و جورِ عباسی. ایشان دنباله ی کار پدر بزرگوار خود را گرفت و به تربیت شاگردان بزرگ و رجالِ علم و فضیلت پرداخت. آن امام همام نه تنها از نظر علمی، تمام دانشمندان و رجال عِلمی آن روز را تحت الشعاع قرار داده بود، بلکه از نظر فضایل اخلاقی و صفات برجسته ی انسانی نیز زبانزد خاص و عام بود به طوری که تمام دانشمندانی که با زندگی پرافتخار آن حضرت آشنایی دارند در برابر عظمت شخصیّت اخلاقی وی، سرتعظیم فرود آورده اند.
ولادت امام کاظم علیه السلام
امام رضاعلیه السلام :
کانَ [الامام الکاظم علیه السلام ]عَقلُهُ لاتُوازی بِهِ العُقُولُ و رُبَّما شاوَرَ الأسوَدَ مِن سُودانِهِ
هیچ اندیشهای با اندیشه او برابری نمیکرد و [با این حال] چه بسا با یکی از خادمان سیاه خود مشورت میکرد
مکارم الأخلاق ، ج ۲، ص ۹۹ .
روایت شده است :
و کانَ اَوصَلَ النّاسِ لأِهلِهِ و رَحِمِهِ و کانَ یَتَفَقَّدُ فُقَراءَ المَدینَهِ فِی اللَّیلِ
[امام موسی بن جعفرعلیه السلام] بیشترین پیوند را با خانواده و خویشان خود داشت و شبها از فقیران مدینه دستگیری میکرد
الإرشاد ، ج ۲ ، ص ۲۲۳ .
ابن أثیر :
کانَ یُلقَّبُ بِالکاظِمِ لِأنَّهُ کانَ یُحسِنُ إلی مَن یُسیءُ إلَیهِ ، کانَ هذا عادَتَهُ
امام کاظم علیه السلام] از آن روی “کاظم” نامیده شد که همواره با کسی که به او بدی میکرد ، به نیکی رفتار میکرد ؛ این خوی او بود
الکامل ، ج ۶ ، ص ۱۶۴ .
سخنان برگزیده
امام کاظم علیه السلام :
المَغبونُ مَن غُبِنَ عُمرُهُ ساعَهً
زیان کار کسی است که ساعتی از عمرش را زیان کرده باشد
نزهه الناظر و تنبیه الخاطر ، ص ۱۲۳ .
امام کاظم علیه السلام :
مَن وَلَهَهُ الفَقرُ أبطَرَهُ الغِنی
آن که ناداری حیرانش کند ، توانگری سرمستش سازد
بحار الأنوار ، ج ۷۴ ، ص ۱۹۸ .
امام کاظم علیه السلام :
ما تَسابَّ اثنانِ إلّا انْحَطَّ الأعلی إلی مَرتَبَهِ الأسفَلِ
هیچ گاه دو تن به هم دشنام ندادند جز آنکه بالاتر به مرتبه فروتر سقوط کرد
بحار الأنوار ، ج ۷۸، ص ۳۳۳ .
امام کاظم علیه السلام :
جِهادُ المَرأهِ حُسنُ التَّبَعُّلِ
جهاد زن خوب شوهر داری کردن است
الکافی ، ج ۵ ، ص ۵۰۷ .
امام کاظم علیه السلام :
قُلِ الحَقَّ و إن کانَ فیهِ هَلاکُکَ ، فَإنَّ فِیهِ نَجاتُکَ
حق را بگو ، اگرچه نابودی تو در آن باشد ؛ زیرا نجات تو در همان است
تحف العقول ، ص ۴۰۸ .
امام کاظم علیه السلام :
إنَّ العاقِلَ لایَکذِبُ و إن کانَ فیهِ هَواهُ
خردمند دروغ نمیگوید ، اگرچه میل او در آن باشد
تحف العقول ، ص ۳۹۱ .
امام کاظم علیه السلام :
التَّوَدُّدُ إلَی النّاسِ نِصفُ العَقلِ
مهرورزی با مردم نیمی از عقل است
تحف العقول ، ص ۴۰۳ .
امام کاظم علیه السلام :
مَن استَوی یَوماهُ فَهُوَ مَغبونٌ و مَن کانَ آخِرُ یَومَیهِ شَرَّهُما فَهُوَ مَلعونٌ و مَن لَم یَعرِفِ الزِّیادَهَ فی نَفسِهِ فَهُوَ فی نُقصانٍ و مَن کانَ إلَی النُّقصانِ فَالمَوتُ خَیرٌ لَهُ مِنَ الحَیاهِ
کسی که دو روزش با هم برابر باشد، زیان کار است. کسی که امروزش بدتر از دیروزش باشد ، از رحمت خدا به دور است . کسی که رشد و بالندگی در خود نیابد ، به سوی کاستیها میرود و آن که در راه کاستی و نقصان گام بر میدارد مرگ برایش بهتر از زندگی است
بحار الأنوار ، ج ۷۸ ، ص ۳۲۷ .
امام کاظم علیه السلام :
إنَّ الحَرامَ لایُنمی و إن نُمِی لایُبارَکُ فیهِ
مال حرام افزون نمیگردد و اگر هم افزون گردد برکت نمییابد
الکافی ، ج ۵ ، ص ۱۲۵ .